respectvolle renovatie jaren ’30

Beboud en opwaardering

Gerenoveerde achtergevel met nieuwe, grotere tuindeuren op de begane grond en nieuwe keermuren en tuintrappen. fotografie: Merijn Geurts, ITOOK

Met respect voor de traditie en aard van deze mooie woning is er gewerkt aan een volledige renovatie en opwaardering van de technische prestaties en de woonbeleving. 

 

Opdrachtgever: Particulier

 

Status: geen beschermde status

 

Bouwhistorie / object: halfvrijstaande woning uit de jaren ’30, onderdeel van een ontwikkeling van 26 woningen.

Detailfoto van gerenoveerde kozijnen met aandacht voor kozijnprofilering en glas-in-gepatineerd lood gevat in isolatiebeglazing. fotografie: Merijn Geurts, ITOOK
Gerenoveerde achtergevel met nieuwe, grotere tuindeuren op de begane grond en nieuwe keermuren en tuintrappen. fotografie: Merijn Geurts, ITOOK

Hoe start je een ingrijpende renovatie?

Het bestuderen van de bestaande en historische situatie is uitgangspunt bij al ontwerpprocessen. Bij de verbouwing van deze woning in Vught troffen we een goed bewaard pand aan, dat onderdeel uitmaakt van een groep van 26 twee-onder-een-kapwoningen ontworpen door Hendrik Willem Valk.

 

Deze woningen zijn gebouwd in de vroege twintigste eeuw en maken deel uit van de ontwikkeling rondom landgoed Leeuwenstein en park Reeburg. Er zijn lichte variaties in de woningen, waarbij deze woning de meest expressionistische van de vijf was, gekenmerkt door bijzondere architectonische details diverse ronde profileringen.

Aquarel van het ontwerp één van de woningtypes uit de ontwikkeling van 26 woningen. bron: Bonas

ex·pres·si·o·nis·me

(heto)

Een paar nadrukkelijke kenmerken van expressionistische architectuur die van toepassing zijn op dit project.

1

De vorm komt nadrukkelijk of overdreven tot uiting (overdimensioneren of overaccentueren van sommige gevelelementen e.d., kubistische vormen).  

2

Vakmanschap van ambachtslieden wordt gewaardeerd, wellicht ook om de vrije en complexe ideeën van de architecten daadwerkelijk te kunnen bouwen en mogelijk nog een uitvloeisel van de Arts&Crats beweging.

 

bron: joostdevree.nl

De tuin aan de zijgevel met nieuwe erfafscheiding en de nieuwe locatie van de achterdeur fotografie: Merijn Geurts, ITOOK

Waar bestond het plan uit?

Het plan bestond uit een grondige, maar respectvolle renovatie en verduurzaming van de woning. Ondanks de afwezigheid van een beschermde status was het een uitdrukkelijke wens van de opdrachtgever om in de geest van de oorspronkelijke architectuur het gebouw te moderniseren.

 

We hebben ervoor gezorgd dat de oorspronkelijke hoofdopzet behouden is, terwijl we subtiele verbeteringen doorvoerden om de woning beter aan te laten sluiten op hedendaagse woonwensen. Zo hebben we het contact met de tuin verbeterd door één nieuwe gevelopening te plaatsen en hebben we de eetkamer en bijkeuken samengevoegd tot een nieuwe leefkeuken.

 

De hoofdopzet van representatieve ruimtes aan de voorzijde van de woning zijn intact gebleven, maar hebben wel een passende nieuwe afwerking gekregen. Daarnaast hebben we de routing rondom de woning aangepast door een nieuwe achterdeur in de zijgevel te plaatsen en de tuin te herontwerpen.

Begane grondtekening met daarin in zwart de te behouden delen, in geel de te slopen delen en in rood de nieuwe delen.
De voormalige eetkamer en bijkeuken zijn samengevoegd tot een nieuwe leefkeuken met een sterk verbeterde verbinding met het terras aan de achtergevel en de rest van de tuin. fotografie: Merijn Geurts, ITOOK

Wat is de toegevoegde waarde van een (restauratie)architect?

Het doel was om de oorspronkelijke kwaliteiten van de woning te lezen en te behouden. Dit vereiste een diepgaande analyse van zowel de architectuur, de bouwtechniek als de landschappelijke inpassing. Alle te renoveren onderdelen werden in technisch opzicht verbeterd, waarbij het bewaken van subtiele detaillering, materialiteit en vormgeving van groot belang was.

 

Daarnaast is er een goede samenwerking ontstaan tussen de architect en de interieurontwerper, waarbij het delen van bouwhistorische kennis en een sterke focus op materiaal van de interieurontwerper er een zeer passend maar ook eigentijds interieur is ontstaan.

Waar is dat te zien?

Er is een bijzonder samenspel tussen materialen gaande in de gehele woning. op bijzondere doorzichten en zichtlijnen is er extra aandacht. Zo is in de oorspronkelijke ensuite-deuren tussen woon- en werkkamer handgevormd figuurglas toegepast. 

de zichtlijnen van de oorspronkelijke architectuur zijn versterkt en bijzonder handgevormde beglazing is toegevoegd. fotografie: Merijn Geurts, ITOOK
Doorgangen in de hal zijn voorzien van spiegels om het zorgvuldig afgewogen materiaalpallet krachtig te tonen. fotografie: Merijn Geurts , ITOOK

Jullie hebben ook de tuin ontworpen?

Ja, dat klopt. Gedurende het onderzoek werd duidelijk dat het maatsysteem van de woning en het maatsysteem van de tuin heel sterk met elkaar waren verweven. Hierdoor is de tuin dus niet te zien als een losse ontwerpopgave.

 

We hebben een nieuwe ontsluitingsstructuur ontworpen die de woning beter integreert met de tuin, waarbij we inspiratie haalden uit de oorspronkelijke landschapsarchitectuur van Dirk-Jan Tersteeg. Door gebruik te maken van bakstenen keermuurtjes hebben we de woning op een natuurlijke manier verbonden met haar omgeving en de overgang tussen gebouw en tuin verzacht. Een deskundig tuinontwerper heeft ons verder ondersteund bij het maken van beplantingsadviezen.

Herontworpen tuin op basis van de aanwezig historische structuur en bestaande en nieuwe zichtlijnen die de ruimten in het woonhuis en de tuin verbinden.

“Huib heeft ons geholpen de werkelijk aard en kwaliteit van onze monumentale jaren ’30 woning te begrijpen en samen hebben we een ontwerp gemaakt om deze kwaliteiten vast te houden en de woning naar het nu te transformeren. Huib heeft het hele traject vakkundig begeleidt en ondersteund.”

opdrachtgever

Er is ruimte onder kap gebruikt om de badkamer te vergroten en een nieuw dakvenster geeft extra daglicht. fotografie: Merijn Geurts, ITOOK
Het interieur is aangepakt binnen de bestaande ruimte, maar functionaliteiten zijn toegevoegd voor een flexibel gebruik van de zolder. fotografie: Merijn Geurts, ITOOK
De kwaliteit van de oorspronkelijk zitkamer zijn behouden, er is schaduwvorming op vloer en wanden van de geprofileerde raamroeden en het glas-in-lood. fotografie: Merijn Geurts, ITOOK

Hoe kijk je terug op dit project?

Wat bijzondere aan dit project was het onderlinge vertrouwen tussen alle betrokkenen. Er zijn veel partijen betrokken geweest en het project is in grote gezamenlijkheid ontstaan, dat heeft ook gezorgd voor een zeer hoge kwaliteit. Gedurende het ontwerpproces ontstond dit tussen de architect en de opdrachtgever, maar zeer zeker ook in de uitvoering heeft de goede samenwerking tussen alle partijen voor een  hoogwaardig eindresultaat gezorgd.

Er is in de gehele woning gezocht naar passende ingrepen die de woning bij de tijd brengen. Hoe we nu lezen is nu eenmaal anders dan 100 jaar geleden.

fotografie: Merijn Geurts, ITOOK

Dit project is een samenwerking tussen:

architectenbureau Huib Koman

studio Bonnie Barlag

Bouwbedrijf van Dinther

van den Meerendonk bouwadvies

Verstappen engineering

PIT ontwerp

Raaxo

Installatiebedrijf Lelie